การเลือกใช้จารบีกับเครื่องยนต์

Posted on : 06-11-2012 | By : Author | In : การดูแลรักษารถ
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (ให้คะแนนความชอบได้ที่นี่)
Loading ... Loading ...

ในคู่มือเครื่องยนต์ต่างๆ โดยทั่วไปแล้วมักจะกล่าวถึงรายละเอียดเกี่ยวกับจารบีที่ใช้สำหรับเครื่องนั้นๆ น้อยมากจะบอกเพียงแต่ว่าเป็นจารบีใช้กับลูกปืน หรือจารบีใช้กับปั๊มน้ำ หรือจารบีใช้กับตัวถัง หรือจารบีใช้กับลูกปืนล้อ หรือจารบีสารพัดประโยชน์ (multi-purpose grease) ความจริงแล้วผู้ที่เป็นเจ้าของเครื่อง ควรจะรู้ว่าจารบีอย่างไหนใช้กับอะไรได้บ้าง จารบีบางชนิดสามารถใช้ได้กับหลายประเภท แต่บางชนิดก็เหมาะกับการใช้เพียงประเภทใดประเภทหนึ่งเท่านั้น

ดังนั้นในการเลือกใช้จารบีเราจึงควรทราบถึงรายละเอียดปลีกย่อยต่างๆ ลงไป ซึ่งพอจะแบ่งหัวข้อในการพิจารณาได้ดังนี้

1. การแบ่งชนิดของจารบีตามส่วนประกอบ

2. การแบ่งชนิดของจารบีตามการเอาไปใช้งาน

การแบ่งชนิดของจารบีตามส่วนประกอบ

จารบีที่ซื้อขายกันอยู่ในท้องตลาดนั้น  เราอาจเรียกได้ว่าเป็นพวกของแข็ง (solid) หรือกึ่งของแข็ง (semiagent) ซึ่งทำได้จากการนำเอาน้ำมันเครื่อง หรือส่วนที่เหลือจากการกลั่นน้ำมันดิบ มาผสมกันเข้ากับสารประกอบต่างๆ ซึ่งจะทำให้มีคุณสมบัติแข็งตัวขึ้น (thickening agent) โดยมากแล้วสารประกอบพวกนี้มักจะเป็นสารอินทรีย์ (organic) หรืออนินทรีย์ (inorganic) ก็ได้ นอกจากนี้ยังมีพวก additives ต่างๆ เพิ่มอีกด้วย  สารประกอบทุกอย่างนี้มักจะเป็นพวก metallic soaps ยังคงมีอยู่บ้างที่เป็นพวก nonsoaps แต่ก็ใช้กับงานบางประเภทเท่านั้น

นอกจากตามตารางที่ 1 แล้ว ปัจจุบันยังมีชนิดต่างๆ เพิ่มอีก เช่น Barium Soap ป้องกันน้ำได้ดีมาก และ Dropping pt. สูงกว่า 500 °ฟ มักใช้กับรถยนต์ Lead Soap ทนต่อแรงดันสูงๆ ได้ดีมาก Mixed Base จารบีประเภทนี้จะประกอบด้วย Soap สองชนิด ทำให้ทนแต่แรงเฉือน (shear) ของจารบีเอง ใช้กับงานที่รับแรงดันสูงๆ Aluminium Soap จารบีชนิดนี้จะป้องกันน้ำได้ดี มักใช้กับ ball หรือ roller แบริ่งที่รอบต่ำๆ ได้ดี หรืออาจนำไปใช้กับตัวถังก็ได้ แบบนี้ dropping pt. ประมาณ 170 °ฟ

ในสมัยก่อนนั้น ได้มีการแบ่งจารบีออกเป็น 3 ประเภทด้วยกัน คือ

1. จารบีสำหรับหล่อลื่นชิ้นส่วนต่างๆ (clasig grease) ที่ใช้กันได้แก่ lime soda หรือ lithium soap

2. จารบีสำหรับลูกปืนล้อ ซึ่งมักได้แก่ Lime Soap

3. จารบีสำหรับปั๊มน้ำ มักได้แก่ soda หรือ Lithium Soap

ปัจจุบันนี้ได้มีการทำจารบีสารพัดประโยชน์ (multi-purpose grease) ขึ้นมา เพื่อให้ทำงานได้ทั้ง 3 อย่าง ตามที่ได้กล่าวมา

การแบ่งชนิดของจารบีตามวิธีนี้ เขาจะกำหนดค่าๆ หนึ่งเป็นตัวแบ่งชนิดของจารบี เรียกว่า “dropping points” โดยที่คำว่า dropping point  จะหมายถึงอุณหภูมิที่น้ำมัน (oil) แยกตัวออกจากจารบี ความสำคัญของ dropping point นี้ก็คือ (เขากำหนดไว้ว่า) ถ้าอุณหภูมิในขณะทำงานของจารบีต่ำกว่า dropping point อย่างน้อย 50°ฟ จะถือว่าจารบีนั้นหมดคุณสมบัติในการหล่อลื่นต่างๆ แล้ว

ชนิด

ประเภท

ชนิดสารประกอบที่ทำให้จารบีแข็งตัว

Dropping pt

คุณสมบัติ

Lime Soap cup แคลเซี่ยม-ไขมัน(fat) 190°ฟ ใช้กับงานที่ราบเรียบ ป้องกันน้ำได้ ไม่รวมตัวกับน้ำ คุณสมบัติไม่ค่อยเปลี่ยนตามการทำงาน
complex แคลเซี่ยมไขมัน (fat) และแคลเซี่ยมอซีเตด(Acetate) มากกว่า 500°ฟ ป้องกันน้ำได้ คุณสมบัติเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา
Soda Soap Fibre หรือ sponge

Medium หรือ short fibre, smooth block หรือ brick

-โซดา-ไขมัน(fat)

-โซดา-ไขมันหรือกรดไขมัน (fatty acid)

-โซดา-ไขมัน กรดไขมัน (fatty acid) และ Rosin

375°ฟ

 

375°ฟ

 

 

400°ฟ

-ไม่สามารถป้องกันน้ำ ไม่แยกตัวเมื่ออุณหภูมิสุงขึ้น คุณสมบัติเปลี่ยนแปลงตามการทำงาน

-ใช้ได้กับงานค่อยข้างราบเรียบ ไม่ป้องกันน้ำ ไม่แยกตัวที่อุณหภูมิสูงขึ้น คุณสมบัติเปลี่ยนแปลงไปตามการทำงาน

-ใช้กับงานราบเรียบหรืองานหนักมาก ไม่สามารถป้องกันน้ำและไม่แยกตัวเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น

Lithium Soap สารพัดประโยชน์ (Multi-purpose) ลิเธียม-ไขมันและกรดไขมัน (fatty acid) 375°ฟ ใช้กับงานราบเรียบ ป้องกันน้ำและความร้อนได้ ไม่แยกตัวเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น และคุณสมบัติไม่ค่อยเปลี่ยนแปลงมากกว่าการทำงาน
Non-Soap สารพัดประโยชน์กับอุณหภูมิสูงๆ (high temp Multi-purpose) Inorganic-clay หรือ Silica

Organic-Arylueea

มากกว่า 500°ฟ ใช้กับงานราบเรียบ ป้องกันน้ำและความร้อนและสลายตัวยากที่อุณหภูมิสูงๆ
Residuum Penion หรือเกียร์ Lead naphthenate เมื่อทำให้ร้อนจะเยิ้มทันที ใช้กับงานราบเรียบ ป้องกันการกัดกร่อนดี และทนต่อความดัน และน้ำได้ดีมาก

Additives ที่เติมลงไปในจารบี โดยมากมักจะมีพวกป้องกันสนิม ป้องกันการรวมตัวกับอ๊อกซิเจน ป้องกันการสึกกร่อน และทำให้ทนต่อแรงดันสูงๆ

การแบ่งจารบีตามสภาพการเอาไปใช้งาน

การแบ่งแบบนี้จะถือเอาตัวเลขเป็นเกณฑ์ โดย National Lubricating Grease Institute (NLGI) เป็นผู้กำหนด ถือว่าจารบีแบบเหลวที่สุดคือชนิด 000 และถ้าตัวเลขยิ่งสูงขึ้นก็จะแข็งขึ้น โดยทั่วไปจารบีมักจะอยู่ในช่วงตัวเลข 1 ถึง 6 ในการทดลองเพื่อทำการหาตัวเลขของจารบี  เราจะทำโดยใช้เครื่องมือเรียกว่า Penetrometer ซึ่งประกอบด้วยวัตถุรูปกรวยและถังซึ่งใส่จารบีอยู่  โดยที่จะรักษาอุณหภูมิของจารบีไว้ที่อุณหภูมิหนึ่ง เอาหลายด้านแหลมของกรวยวางลงบนจารบีแล้วสังเกตว่าจารบีถูกแทงลงไปลึกเท่าใด จารบีชนิดที่กรวยแทงลงไปลึกมากจะเป็นชนิดที่นิ่มที่สุด

ตารางที่ 2 NLGI เกรด&ความลึก

NLGI เกรดเบอร์

ASTM ความลึกที่ 77°ฟ

000

445 ถึง 478

00

400 ถึง 430

0

355 ถึง 385

1

310 ถึง 340

2

265 ถึง 295

3

220 ถึง 250

4

175 ถึง 205

5

130 ถึง 160

6

85 ถึง 115

สรุป  จริงอยู่ท่านอาจจะเลือกใช้ Lithium soap ซึ่งเป็นประเภทจารบีสารพัดประโยชน์ใช้กับงานทุกชนิดได้ แต่ขอให้คำนึงถึงอุณหภูมิที่ทำงานด้วย กรณีที่อุณหภูมิทำงานสูงถึง 325°ฟ (375°ฟ-50°ฟ) จารบีสารพัดประโยชน์จะเสียคุณสมบัติแล้ว จึงจำเป็นต้องใช้ประเภทอื่นๆ ซึ่งราคาอาจแพงหรือถูกกว่า แล้วแต่ว่าจารบีชนิดไหน

ที่มา:กนก  เดชาวาศน์

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ:

Share this :

  • Stumble upon
  • twitter

Comments are closed.