วิธีการบานท่อในระบบเครื่องทำความเย็น

Posted on : 29-05-2013 | By : Author | In : ระบบต่าง ๆ ในรถยนต์

การตัด ดัด และบานท่อทองแดง
ในงานเครื่องทำความเย็น การทำงานจะดีหรือไม่ขึ้นอยู่กับอุปกรณ์การดูแลรักษาและฝีมือของผู้ปฏิบัติ
ท่อเป็นส่วนสำคัญอย่างยิ่งของระบบในการพาสารทำความเย็นเดินทางได้ครบวงจร การตรวจสอบที่ดีจึงเป็นประเด็นสำคัญที่จะทำให้บรรลุถึงความถูกต้องและผลการทำงานของระบบ
ท่อมีอยู่ 2 ชนิด คือ
1. ท่อแข็ง (Regid or Hard) ได้แก่พวก ทองแดงแข็ง เหล็กแสตนเลส เป็นต้น
2. ท่อกึ่งแข็งหรืออ่อน (semi Rigid or soft) ได้แก่พวกทองแดงอ่อน อลูมิเนียมทองเหลืองหรือโลหะประสมพิเศษ
การเลือกใช้ท่อให้ถูกต้องนั้นคำนึงถึงชนิดของระบบทำความเย็น ความยากง่ายในการจัดซื้อ ความแตกต่างของราคาแต่ละชนิด และชนิดของการยึดต่อกันที่จะใช้ท่อทองแดง อบ อ่อนปกติมีจำหน่ายทั่วไปเป็นม้วน ขนาดความโตวัดผ่าศูนย์กลางภายนอก ความยาว 25 ฟุตและ 50 ฟุต


ท่อ 2 ¼ ” O.D ½ ” O.D. เมื่อต้องการจะใช้ท่อทองแดงให้วางท่อทองแดงบนพื้นเรียบกดปลายท่อไว้แล้วค่อยๆ หมุนม้วนทองแดงออก พยายามให้ท่อทองแดงที่คลี่ออกมา อยู่ในแนวตรงที่สุดห้ามใช้วิธีดึงท่อทองแดงออกมาข้างๆ ม้วนอย่างเด็ดขาด


การตัดท่อทองแดง
วิธีที่ดีที่สุดในการตัดท่อทองแดงอบอ่อนก็คือใช้คัทเตอร์ (Tube Cutter) ท่อบางประเภทก็ตัดด้วยเลื่อยมือ เช่น ท่อแสตนเลสที่มีผนังท่อหนาและขนาดผ่านศูนย์กลางโต หลังจากการตัดท่อแล้วทุกครังจะต้องทำการรีมท่อที่ตัดแล้วด้วยรีมเมอร์ท่อ หรือด้วยรีมเมอร์ที่ติดอยู่กับคัทเตอร์ด้วย


การใช้คัทเตอร์ตัด


ให้ทำเครื่องหมายที่ตำแหน่งซึ่งต้องการตัดไว้ให้ชัดเจนจากนั้นนำท่อวางลงในร่องนำคัทเตอร์ หมุนมือหมุนจนกระทั่งใบตัดกดลงบนท่อ ทองแดงหมุนคัทเตอร์ให้รอบท่อเมื่อครบรอบ
ให้หมุนมือหมุนเพื่อให้ใบตัดกินเนื้อท่อลงไปอีกโดยหมุนเข้าประมาณ 1/16  รอบของมือหมุน และหมุนคัทเตอร์ให้รอบท่อ ทำเช่นนี้จนกระทั่งท่อขาดออกจากกัน
การใช้เลื่อยตัด


ทำเครื่องหมายที่จะตัดไว้บนท่อให้ชัดเจน ใช้ปากกาชนิดจับงานกลม จับท่อที่ต้องการตัด หากไม่มีให้ใช้แท่งไม้หรือไฟเบอร์เป็นตัวจับดังรูป และทำการตัดด้วยเลื่อยมือจนขาดโดยเมื่อตัดผนังท่อทะลุแล้วค่อยๆ หมุนท่อตัดจนรอบ
การตัดพิเศษ
ในการตัดท่อรูเข็ม (แคปทิ้ว) ให้ใช้ตัดด้วยตะไบสามเหลี่ยมหรือตะไบคมมีด โดยตะไบให้ลึกเข้าไปในเนื้อท่อเท่าๆ กัน และรอบท่อดด้วย แล้วใช้มือบิดหักท่อแล้วแต่งท่อด้วยตะไบ
ข้อควรระวังในการตัดท่อ
ภายหลังการตัดท่อเสร็จแล้วให้ทำการรีมด้วยรีมเมอร์ให้รูของท่อที่ตัดโตเท่าขนาดเดิม ในการตัดท่อรูเข็มต้องระวังไม่ให้รูท่อตัน หลังจากการตัดท่อจากม้วนแล้วให้ใช้จุกพสาสติกครอบปลายท่อที่ม้วนให้เรียบร้อย เพื่อป้องกันสิ่งสกปรกและฝุ่นละอองเข้าไปในท่อ หากไม่มีให้เหลาไม้เป็นจุกอุด ห้ามใช้สำลีหรือกระดาษอุดเพราะจะทำให้หลุดเข้าไปในรูได้
การดัด


การดัดท่อหรือเปลี่ยนรูปร่างของท่อตามลักษณะงานที่ต้องการ
เครื่องมือที่ใช้ในการดัดหรืองอท่อที่ใช้อยู่มีอยู่ 2 ชนิดคือ ชนิดสปริง (spring Type) แบบนี้ใช้ดัดงานที่ไม่ต้องการองศาที่แน่นอนมากนัก อีกชนิดหนึ่งคือเครื่องดัดแบบกลไกหรือกระเดื่อง (Lever Type Bender) แบบนี้ใช้ดัดงานที่ต้องการองศาหรือขนาดความโค้งที่แน่นอน แบบนี้จะมีองศาบอกไว้ที่เครื่องดัด (ดังรูป)
ในกรณีที่จะทำการดัดโค้งเป็นรูปตัวยู (U-turn) จะต้องให้รัศมีความโค้งอย่างน้อยเป็น 5 เท่าของขนาดท่อที่จะทำการดัดโค้งรูปตัวยู
การบานท่อ (Flair Tubing)


วิธีหนึ่งในการต่อท่อทองแดง เข้ากับระบบทำความเย็นคือ เอาท่อทองแดงเข้ากับเกลียวนอกทำการบานท่อให้รับกับบ่าของเกลียวนอกนั้นพอดี ใช้นัท (Fare Nut) กวดอัดเข้าอีกที การบาน
ท่อที่ใช้กันอยู่ทั่วไปสำหรับวิธีนี้จะมีมุม 45 และมีเครื่องที่ใช้เฉพาะ ประกอบด้วยแท่นจับท่อ

(Flare Nut) ที่แท่นจับท่อนี้จะมีรูหลายขนาดและมีขนาดบอกไว้สำหรับจับท่อแต่ละขนาดที่ต้องการ หลังจากที่จับท่อไว้ด้วยแท่นนี้แล้วใช้ตัวบานท่อ (Flaring nut) กดท่อที่พ้นแท่นจับมา การบานแบบนี้เรียกกว่า การบานท่อชั้นเดียว โดยให้ท่อพ้นออกมาประมาณเหนึ่งในสามของความสูงรอบหลุม นอกจากการบานชั้นเดียว แล้วยังมีการบานท่อ 2 ชั้น และการขยายท่อ (Swage) อีกด้วย การบานท่อ 2 ชั้น จะใช้ Adapter ร่วมด้วย วิธีการทำ การขยายท่อ (swage) ก็ใช้อุปกรณ์เช่นเดียวกันต่างก็แค่เพียง Adapter เท่านั้น


ข้อควรระวังในการบานท่อ อย่าลืมใส่นัท (Flare nut) เข้าไปก่อนจะทำการบานท่อชนิดชั้นเดียวและสองชั้น เพราะหลังจากการทำการบานท่อแล้วจะใส่นัทไม่ได้


การขยายท่อ (Swage) นำไปใช้งานต่างกับการบานท่อชนิดชั้นเดียวและสองชั้น การบานท่อชั้นเดียวและสองชั้นเพื่อจุดมุ่งหมายต่อท่อเข้ากับระบบโดยมีนัทกวดอัด ส่วนการขยายท่อเป็นการบานเพื่อให้ท่อที่มีขนาดเท่ากันสวมเข้ากันได้ ทำให้ลดจำนวนรอยเชื่อมลงได้ครึ่งหนึ่ง และมีความคงทนดีกว่าการต่อชนธรรมดา ความลึกของรอยต่อนี้จะต้องลึกไม่น้อยกว่าความโตท่อ (OD) การเชื่อมต่อท่อทองแดงทำได้โดยวิธีบัดกรีอ่อน (soft Soldering) และวิธีเชื่อมเงิน (silver Brazing)
การบัดกรีอ่อน (soft Soldering)
การบัดกรีคือกรรมวิธีประสานโลหะสองชิ้นเข้าด้วยกัน โดยใช้โลหะอื่นที่มีอุณหภูมิหลอมละลายต่ำกว่าโลหะที่จะประสานเป็นตัวหลอมต่อรอยต่อเข้าด้วยกัน
ตะกั่วบัดกรีอ่อนเป็นส่วนประสมของดีบุกกับตะกั่ว โดยบอกอัตราส่วนไว้เป็นตัวเลขของดีบุกกับตะกั่ว เช่น 50/50 หมายถึง ดีบุก 50% ตะกั่ว 50% จะมีจุดหลอมละลายที่ 360°ฟ (182°ซ) เหมาะกับการใช้งานทั่วไป
สำหรับในงานเครื่องเย็น การบัดกรีอ่อนใช้ตะกั่วบัดกรีชนิด 95/5 คือดีบุก 95% ตะกั่ว 5% เพราะต้องใช้กับที่มีอุณหภูมิต่ำกว่า 30°ฟ และสูงกว่า 150°ฟ ตะกั่วบัดกรีชนิดนี้ (9515) มีจุดหลอมละลาย 450°ฟ (233°ซ) มีความแข็งแรงดี และทำการบัดกรีง่ายเหมาะกับการใช้หัวเชื่อมแกส
องค์ประกอบที่สำคัญในการบัดกรีท่อ
1. ทำความสะอาคผิวโดยใช้กระดาษทรายหรือแปรงขัดผิวและทำความสะอาดด้วยวิธีเคมีคือใช้ฟลักซ์เพื่อขจัดออกไซด์ที่ผิว
2. ระยะห่างระหว่างท่อที่สวมต่อกันจะต้องมีความคับพอดี โดยต้องออกแรงดันด้วยมือเล็กน้อยในการสวมเข้า


3. การให้ความร้อน ต้องให้แก่ท่อทั้งสองที่สวมกันก่อนด้วยหัวเชื่อม จากนั้นจึงให้แก่ตะกั่วบัดกรี เมื่อตะกั่วละลาย ก็จะไหลไปตาม รอยต่อรอบท่อโดยทั่ว การให้ความร้อนแก่ท่อต้องไม่มากเกินไปจนกระทั่งท่อละลาย ความร้อนที่เหมาะสมจะทำให้ตะกั่วไหลซึมติดผิวงานได้ดี
การเชื่อมเงิน (SILVER BLAZING)
การเชื่อมแบบนี้แข็งแรงทนทานดีมากไม่รั่วง่าย ทนได้ทั้งอุณหภูมิสูงและต่ำ งานเชื่อมเงินต้องใช้ฟลักซ์สำหรับงานนี้โดยเฉพาะ เพราะก่อนทำการเชื่อมต้องทำความสะอาดผิวเช่นเดียวกับการบัดกรีและสวมท่อเข้าด้วยกันให้พอดี ทาฟลักซ์ให้รอบรอยที่สวมต่อกัน ให้ความร้อนแก่งานด้วยอุณหภูมิที่เหมาะสม (ประมาณ 618.2° ซ) หลังจากการเชื่อมเรียบร้อยดีแล้ว ปล่อยรอยเชื่อมให้เย็นลงเอง

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ:

Share this :

  • Stumble upon
  • twitter

Comments are closed.